Winkelwagen

Ketelbinkie koffie Rotterdam presenteert: Colombia

 

ketelbinkie-koffie-blog-2015

Reisverslag Colombia 

Dag 1

colombia-koffie-reisOp dinsdag arriveer ik alle vroegte in Medellin. Ik word opgehaald door Juan, de zoon van plantage eigenaar Luis Fernando Saldariagga. Juan heeft geschiedenis en politicologie in Duitsland gestudeerd en is  de beoogde opvolger van zijn 72 jarige vader. Hij is bevlogen praat honderduit over de meest uiteenlopende zaken en regelt onderwijl het reilen en zeilen van de plantage. De totale plantage bestaat uit 2 ´tuinen´, te weten: El Encanto 26 hectare en La Claudina 16 hectare. Wij beginnen deze dag in de grote stad Medellin om bij koffiebar Pergamino een welverdiende dubbele espresso bestellen.

Wat smaakt dat heerlijk en wat fantastisch dat je hier heel het jaar door buiten kunt zitten. Pergamino trekt veel expats en ziet er zeer verzorgd uit en de koffie is subliem. Men werkt met La Marzocco Strada waarvan ze er 2 in de zaak hebben staan. De inrichting is rustig, netjes maar zeer goed uitgebalanceerd. De koffie haalt men direct van de plantage. We praten over wat koetjes en kalfjes en spreken door wat we de komende dagen gaan doen. Ik ga tenslotte vrijdag al weer weg. Door de jaren heen heb ik diverse plantages bezocht maar deze keer is het toch anders.

We stappen in de auto en rijden in plus minus 1,5 uur naar Hispania zo een 100 km verder. Bij het verlaten van de stad Medellin verandert het landschap van beton in een bergachtige omgeving met zeer veel groen aan weerszijden van de weg. Na zo een 45 minuten spot ik al de eerste koffieplanten op een van de hellingen. De wegen zijn netjes aangelegd en men is volop bezig met uitbreiding en verbetering van het wegdek. Wat mij wel direct opvalt is dat sommige huizen wel erg dicht op de weg staan. Een typisch Colombiaanse manier van doen. De oude wegen (vroeger wellicht van zand en stenen) heeft men als basis gebruikt voor het asfalt en hier en daar wat verbreed. Zo woon je dus van de een op andere dag letterlijk op de snelweg.

Plotsklaps slaan we links af en rijden een zandweg op die ons de bergen in leidt. Het gaat regenen. Een tropische bui waar je goed nat van wordt. In dit deel van de wereld kent men slechts 2 seizoenen: het natte en droge seizoen. We zitten momenteel in het laatste. Het is ook oogsttijd dus als we arriveren bij het landhuis zien we mensen druk bezig met de verwerking van de vers geplukte bessen. Deze tijd vangt aan in september en loopt door tot en met januari. Een zeer intensieve periode. Het blijk dit jaar moeilijker om plukkers te vinden waardoor de oogst in het gedrang komt. Het is ook nog eens een topjaar met enorme trossen bessen aan de bomen. We komen in een omgeving waarbij op de berghelling van zo een 1300 meter tot 1800 meter in 180 graden een koffieplantage zich bevind en de bomen kris kras door elkaar staan. Er liggen overal stenen en rotsen over het terrein, groeien bananen en guave bomen, diverse soorten bloemen en planten en paden zijn in geen velde of wege te vinden.

Het is inmiddels droog geworden. We gaan een stukje lopen. Ik had gelukkig mijn bergschoenen al aan omdat ik al bedacht had dat ik in een ruige omgeving zou aankomen. De ondergrond is drassig en Juan sprint van links naar rechts om mij alles te laten zien. Ik probeer hem te volgen en met hier een daar een bananenboom vastpakkend, dan weer aan een koffieplant hangend of al glijdend over de natte ondergrond. Hij inspecteert hier en daar de planten en vertelt over het leven als koffieboer. Juan is bevlogen en heeft enorm hart voor zijn planten en koffie. De plukkers zijn bezig om de oogst van de dag te wegen en naar de productie unit te brengen.

colombia-koffie-verwerking
In de loods worden de geplukte bessen verwerkt tot groene bonen. Men werkt met de natte en droge methode. Bij de natte methode laat men de bonen in het water liggen fermenteren. Bij de droge methode wordt direct het vruchtvlees van de boon verwijderd en de bonen 48 uur gefermenteerd alvorens ze in de zon dan wel machinaal te drogen.

Ik ben zeer onder de indruk van de omgeving, de ruige natuur, de uitgestrekdheid, de rust en de geluiden van alle dieren om me heen.

We stappen in de auto en rijden richting Bolivar. Mijn standplaats voor de komende dagen. We stoppen onderweg bij de Almacen de cafe. Een soort van one-stop supermarkt voor de koffieboeren zeg maar. Het is de winkel van de Koffie Federatie van Colombia. Geweldig wat je hier kunt kopen van een bolletje touw tot hoefijzers voor je paard, machettes, schoppen, pikhouwelen of verwerkingsapparatuur voor je koffie. Juan koopt wat touw en we vervolgen onze weg.

We arriveren in Bolivar. Een primitief stadje met zo een 50.000 inwoners. Het ligt ingesloten tussen grote bergtoppen met allemaal koffie en bananenbomen om ons heen. Het is zo ongelooflijk groen en wat een gemoedelijke sfeer. Als snel val ik op als enige toerist tussen de lokalen. Op de plaza, het centrum van de stad zitten veel kleine barretjes en koffiecafes waar de lokalen hun dag beginnen en na het werk een biertje komen doen. Heerlijk en ja omdat eigenlijk het gehele jaar de temperatuur rond of boven de 25 graden is gebeurt alles buiten. We drinken en eten wat en rond een uurtje of 8 gaat bij mij het licht uit. Een lange reis, vele nieuwe indrukken en 7 uur tijdsverschil hakken er flink in. Wat een dag en wat een wereld. Ik ben benieuwd naar wat de volgende dag gaat brengen.

Dag 2

Ik verken het stadje, loop wat rond en koop brood bij de lokale bakker, een vers geperste sinaasappelsap op straat en wordt opgehaald door Juan. Vandaag gaan we naar de andere locatie La Claudina. Eerst trekken we in de opslag wat samples uit de zakken van de oogst van afgelopen week. We gaan hier later op de dag een proefbrandig van maken en een cupping (koffie proeverij) mee doen. Hierdoor weten we precies de kwaliteit van de het geoogste product en geeft ons handvaten voor de verkoop.

We rijden vervolgens richting La Claudina. Deze tuin ligt net buiten Bolivar en meet ongeveer 16 hectare. De helling waar de plantage op ligt is stijl en je kunt van onderaf niet goed zien hoe groot het is. We klimmen omhoog en wat mij direct opvalt is de warmte en hoge luchtvochtigheid waardoor mijn benen zwaar worden. Ik zweet met rot en het flesje water dat ik mee heb genomen is binnen no time leeg.

Juan vertelt mij onderweg naar de top over de diverse variëteiten, de historie van de plantage en de verschillende lots die zij hebben. Daar we midden in het oogstseizoen zitten zien we de bomen overvol met rijpe koffiebessen zitten. Juan deelt zijn angst, hij hoopt dat het lukt om alles op tijd binnen te halen voordat het vergaat. We klimmen verder en op onze weg komen we plukkers tegen wat mij gelijk op het idee brengt het zelf ook maar eens te proberen. Een leuke bezigheid waarbij je dus op een steile helling in de snikhete zon. Een kunststof bak wordt om mijn middel gebonden waar je alle rode (rijpe) koffie bessen in gooit. Na zo een 10 minuten kijk ik in de bak naar mijn oogst. Dat valt tegen, wat duurt het lang voordat er überhaupt een laag in zit. De professionele plukkers doen het nog maar eens voor want op mijn tempo duurt het wel erg lang. Hun techniek? Ze ‘ritsen’ binnen enkele seconden de bessen van de takken in hun bak. Ik moet nog even oefenen. Een leuke ervaring.

Wat een werk zeg en respect voor de plukkers. We vervolgen onze weg naar boven. Juan legt uit dat hij de afgelopen jaren bezig is geweest met het plaatsen van bomen  waardoor er meer schaduw is en dus de planten minder ‘gestresst’ worden door de zon. Ze drogen immers sneller uit en dat komt de productie van het fruit (lees koffiebonen) niet ten goede. Alles wordt gedaan voor een verbetering van de kwaliteit. We bereiken de top op zo een 1.800 meter en zien de aangrenzende velden van de andere boeren in de omtrek. Zo ver als je kunt kijken zie ik koffie, koffie en nog eens koffie.  Wauw, wat een uitgestrekt land, wat een ruimte en wat groen. De klim naar boven was zwaar, maar zeer de moeite waard. Naar beneden is nog even oppassen geblazen met hier en daar een modder pad waarbij je lelijk kan wegglijden, en dat is een eind rollen naar beneden.

Colombia koffie bessenWe komen bij een van de verdeelpunten. Hier worden de zakken met oogst van de bonen van de plukkers gewogen, vervolgens in een stenen bak gegooid en met stromend water en gebruik makend van de zwaartekracht via een buizen stelsel naar de verwerkings unit gebracht. Die zakken zijn zo een 60 kg en daar kan je je flink aan vertillen. Ik loop een nare schouder blessure op omdat ik ook wel even ga helpen. Het werk is zwaar en moet je niet onderschatten. Voor de medewerkers wordt goed gezorgd. Ze krijgen onderdak en 3 maaltijden per dag. En dat heb je echt nodig.

Beneden in de verwerkingsunit worden de bessen met water gewassen en gepulpt. Het vruchtvlees wordt van de groene/ruwe koffie bonen verwijderd en vervolgens met water getransporteerd naar de droogbanken. In het water wordt gelijk duidelijk welk bonen minder rijp zijn, deze drijven op het water, deze worden direct een andere kant op geleid. De rijpe bonen zinken en worden apart bewaard. Men droogt op 2 manieren. Enerzijds machinaal en anderzijds op droogbedden in een overdekte ruimte. Tot het vochtpercentage rond 11 % is in de boon is de groene/ruwe koffie klaar om verpakt te worden in de jutte zakken. Klaar om op transport te gaan naar de volgende schakel. Veelal moet de koffie nog een traject afleggen. Alle koffie in Colombia wordt geregistreerd via de Federatie waar een afdracht plaatsvindt. Daarna wordt hij op transport gezet naar het land van bestemming. De containers bevatten plus minus 20.000 kg. koffie per stuk. In Nederland worden ze geklaard in de haven alvorens de koffie bij ons binnenkomt. We testen de koffie dan direct of ze goed is en gaan vervolgens aan de slag met het branden. Tussen het moment van oogsten en branden zit ongeveer 60 tot 80 dagen.

Die middag maken wij een aantal proefbrandingen en testen diverse koffies op smaak, defecten en waarden ze met cijfers. Mij wordt duidelijk wat specifieke kenmerken van Colombiaanse koffies zijn. Er zitten veelal chocolade tonen in, ietwat frisse zuren en hebben middelmatige body in. Dag 2 is voorbij gevlogen. Wat een indrukken.

Dag 3

colombia-koffie-zak-dragenWe ontbijten, drinken een kop koffie met de locals en pikken daarna spullen op die naar El Encanto gebracht moeten worden. Ik help mee een aantal zakken in de pick up truck te leggen maar vergis me wederom in het gewicht. Het jutte schuurt in mijn nek, ik ben helemaal nat en smerig van de zakken vol met vers geplukte bessen. Met rond de 70 kilo op je nek wil je zo snel mogelijk die handel van je schouders. Lopen gaat zwaar, maar ik zet door. Voor de medewerkers hier lijkt het een peuleschil en lachen me uit. Ik laat me niet kennen. Na 10 zakken voel ik het wel. We rijden in 30 minuten naar El Encanto om daar alles weer uit te laden en de laatste fotos te maken. Het blijft ontzettend mooi. We bekijken nog wat nieuwe aanplant en de speciale soorten waar men testen mee uitvoert. Zo staan er Liberica bomen, diverse Canephora´s en een dwerg Arbica. Wij mij opvalt aan de Liberica bomen is de grootte van het blad dat is 1,5 keer mijn eigenhand. Deze soort is de altijd als inferieur beschouwd maar heeft toch zeer bijzondere smaakeigenschappen. Wellicht de moeite waard hier in de toekomst wat mee te gaan doen.

Mijn bliksembezoek aan Colombia zit er bijna op voor wat betreft de koffieplantages. We vertrekken voor een trip van zo een 1,5 uur richting Medellin waar we terecht komen in een complete verkeerschaos. Wat een stad. Er wonen zo een 3 miljoen mensen en het lijkt wel of iedereen met de auto op pad is. We zoeken een slaapplek en nemen nog wat te eten. Morgen is mijn vrije dag en dan wil ik graag nog wat van het centrum van de stad zien. Het gedeelte waar ik mijn hotel heb is de uitgaanswijk met dito barren en restaurants. Je hebt hier in ieder geval niet het idee dat je in een grote stad bent. Ook hier is het groen en voelt dorps. Ik zie weinig hoogbouw om me heen.

colombia-pergamino-koffie-drinkenWederom bezoek ik koffiebar Pergamino. Ook nu weer is het echt een hotspot met een mix van locals, expats en toeristen. Een perfecte mix van home brewed en home grown koffie van zowel de espressomachine als de aeropress of de chemex. Ik kan geen genoeg krijgen van deze koffie en bestel de een na de andere. Oppassen dat ik niet teveel drink en een cafeïne overdosis krijg. We evalueren de afgelopen dagen en kijken vooruit naar de mogelijkheden voor de toekomst om onze samenwerking te verdiepen en uit te breiden. Het bezoek was zeer waardevol. Je leert over de dagelijkse dingen men in de landen van herkomst mee te maken heeft en de (on)mogelijkheden. Het lijkt me fantastisch om een eigen plantage te kunnen bestieren, maar na alles hier de afgelopen dagen ervaren heb denk ik daar nog maar eens een paar keer goed over na.

©2018